15:06 EST Thứ ba, 13/11/2018

Menu

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 40

Máy chủ tìm kiếm : 16

Khách viếng thăm : 24


Hôm nayHôm nay : 7217

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 89449

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9183440

Trang Liên kết

Đảng Cộng sản việt nam
Bộ Tư pháp
Tổng cục thi hành án dân sự
Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh
Công an Bắc Ninh
Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Ninh
Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh

Trang nhất » Tin Tức » NGHIỆP VỤ THI HÀNH ÁN

CHUYÊN ĐỀ: NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý TRONG VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN

Chủ nhật - 13/12/2015 20:49
CHUYÊN ĐỀ: NHỮNG VẤN ĐỀ  CẦN LƯU Ý TRONG VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM  THI HÀNH ÁN

CHUYÊN ĐỀ: NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý TRONG VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN

Về cơ bản, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự vẫn giữ nguyên các quy định về áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án như số lượng 03 biện pháp bảo đảm, người có quyền yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm... Bên cạnh đó, để khắc phục một số khó khăn, vướng mắc, Luật sửa đổi, bổ sung và Nghị định số 62/2015/NĐ-CP đã có nhiều quy định mới trong nội dung của từng biện pháp bảo đảm.
Trong quá trình tổ chức thi hành án, Chấp hành viên đã gặp rất nhiều trường hợp người phải thi hành án có tài sản nhưng cố tình trốn tránh, tẩu tán, hủy hoại tài sản dẫn đến không còn điều kiện thi hành án. Trong khi đó, thời gian từ khi có bản án, quyết định thi hành án, xác minh đến khi tổ chức cưỡng chế phải thực hiện khá nhiều thủ tục có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác thi hành án dân sự. Để ngăn chặn các hành vi nêu trên của người phải thi hành án, kịp thời khắc phục những bất cập và tạo hành lang pháp lý cho Chấp hành viên thực thi nhiệm vụ, biện pháp bảo đảm thi hành án và những nội dung liên quan trong quá trình ban hành và tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm thi hành án được quy định tại nhiều điều, khoản của Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (13/183 điều, gồm: Khoản 5 Điều 20, khoản 3 Điều 31, Khoản 2 Điều 45 và 04 điều tại  Mục 1 Chương IV, từ Điều 66 đến Điều 69, Khoản 1 Điều 130, Điểm a, b Khoản 2 Điều 140, Khoản 1 và 2 Điều 146, Điều 175, khoản 2 Điều 176 và Khoản 2 Điều 177). Các quy định trên của Luật Thi hành án dân sự đã được quy định chi tiết và hướng dẫn cụ thể tại Điều 9, Điều 10, Điều 11 của Nghị định 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009. Đây hoàn toàn là điểm mới của Luật thi hành án dân sự và Nghị định hướng dẫn thi hành so với các quy định về thi hành án dân sự trước đây, đặt những cơ sở pháp lý đầu tiên để Chấp hành viên tiến hành các hoạt động thi hành án nhằm mục đích kịp thời ngăn chặn việc tẩu tán, hủy hoại tài sản, trốn tránh việc thi hành án của người phải thi hành án, đảm bảo các bản án, quyết định của Tòa án và cơ quan có thẩm quyền được thi hành một cách triệt để và hiệu quả.
Tuy nhiên, qua thực tế 05 năm thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2008, các Chấp hành viên rất hạn chế áp dụng các biện pháp bảo đảm vì quá trình áp dụng gặp không ít khó khăn, vướng mắc như hình thức áp dụng biện pháp bảo đảm tạm giữ chưa rõ ràng, sự phối hợp hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức thiếu hiệu quả, thời hạn phong tỏa tài sản quá ngắn không  phù hợp với thời hạn tự nguyện thi hành án. Theo số liệu thống kê kết quả thi hành áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án từ 01/10/2014 đến 30/9/2015 trên toàn quốc cho thấy: số việc áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản là 760 việc, áp dụng biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ là 94 việc, áp dụng biện pháp tạm dừng đăng ký, chuyển dịch tài sản là 2521 việc; có đơn vị chưa ra quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm nào như Bến Tre, Quảng Bình, Cao Bằng, Bắc Kạn..., hoặc có đơn vị áp dụng rất ít (dưới 05 việc) như Hải Dương, Trà Vinh, Hưng Yên, Hà Tĩnh...
 Chính vì vậy, nhằm khắc phục các bất cập của Luật thi hành án dân sự 2008 và thực tiễn tổ chức thực hiện biện pháp bảo đảm thi hành án, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự (sau đây gọi là Luật sửa đổi, bổ sung) được Quốc hội thông qua ngày 25/11/2014, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2015 đã sửa đổi, bổ sung 06 Điều liên quan đến biện pháp bảo đảm thi hành án, cụ thể là: Điểm a khoản 1 Điều 7, điểm a khoản 1 Điều 7b, khoản 3 Điều 31, Điều 67, Điều 68 và Điều 69. Vấn đề này đã được hướng dẫn và quy định chi tiết tại 08 điều gồm Điều 13, Điều 15, Điều 18, Điều 19, Điều 20, Điều 23, Điều 34 và Điều 38 của Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự (sau đây gọi là Nghị định số 62/2015/NĐ-CP).        
            Về cơ bản, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự vẫn giữ nguyên các quy định về áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án như số lượng 03 biện pháp bảo đảm, người có quyền yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm... Bên cạnh đó, để khắc phục một số khó khăn, vướng mắc, Luật sửa đổi, bổ sung và Nghị định số 62/2015/NĐ-CP đã có nhiều quy định mới trong nội dung của từng biện pháp bảo đảm.
I. NHỮNG QUY ĐỊNH MỚI VỀ BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN
1. Về quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được thông báo tham gia vào việc thực hiện biện pháp bảo đảm thi hành án
Luật Thi hành án dân sự năm 2008 không quy định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền được thông báo và tham gia vào việc thực hiện biện pháp bảo đảm của cơ quan thi hành án. Tại Khoản 3 Điều 31 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 quy định người yêu cầu thi hành án có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án quy định tại Điều 66 của Luật này. Trong thực tế cho thấy, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền được thông báo từ khi cơ quan thi hành án ra quyết định thi hành án, nhiều trường hợp cơ quan thi hành án áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án mà không thông báo cho họ dẫn đến thực tế chính người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là người biết về thực trạng, nguồn gốc tài sản đang áp dụng biện pháp bảo đảm, hoặc chính họ có liên quan đến tài sản đó nên việc thông báo và cho họ quyền tham gia vào việc thực hiện biện pháp bảo đảm của cơ quan thi hành án là cần thiết. Vì vậy, bên cạnh việc quy định tại Khoản 3 Điều 31 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 đã được đưa lên Điểm a Khoản 1 Điều 7, Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 7b về việc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng có quyền được thông báo, tham gia vào việc thực hiện biện pháp bảo đảm mà họ có liên quan.
2. Về biện pháp phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ
Thứ nhất, bổ sung quy định phong tỏa tài sản tại nơi gửi giữ:
Trước đây, theo quy định tại Điều 67 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 và Điều 11 Nghị định số 58/2008/NĐ-CP ngày 13/7/2008 của Chính phủ quy định biện pháp bảo đảm là phong tỏa tài khoản mà không quy định biện pháp phong tỏa tài sản tại nơi gửi giữ. Theo đó, phong tỏa tài khoản là một biện pháp làm cho mọi hoạt động rút tiền ra từ một tài khoản nhất định bị hạn chế và bị kiểm soát; đối tượng bị áp dụng biện pháp phong toả tài khoản là người phải thi hành án có tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước.
Thực tế hoạt động thi hành án dân sự trong thời gian qua cho thấy nhiều trường hợp người phải thi hành án có tài sản không phải là tiền mà còn là các loại tài sản như kim khí quý, đá quý... đang gửi người khác giữ (có thể là ngân hàng, các tổ chức tín dụng hoặc người thứ ba khác...), nhưng Luật Thi hành án dân sự 2008 không quy định Chấp hành viên được quyền áp dụng biện pháp bảo đảm phong tỏa đối với loại tài sản này dẫn đến người phải thi hành án dễ dàng tẩu tán, trốn tránh nghĩa vụ. Do đó, Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung biện pháp bảo đảm “phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ” vào Điều 67 và quy định cách thức thực hiện tương tự như biện pháp phong tỏa tài khoản, nhằm tạo điều kiện tốt hơn để bảo vệ quyền lợi của người được thi hành án.
Đồng thời, bổ sung đối tượng “cá nhân” đang quản lý tài khoản, tài sản của người phải thi hành án được nhận và phải thực hiện quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm. Theo đó, Chấp hành viên phải giao quyết định phong tỏa cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản, tài sản của người phải thi hành án.
 Thứ hai, quy định đã rõ hơn về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân nơi có tài khoản, tài sản:
Trước đây, việc cung cấp thông tin về tài khoản của người phải thi hành án cũng như trách nhiệm phối hợp của các tổ chức tín dụng, ngân hàng, kho bạc nhà nước với cơ quan thi hành án dân sự rất khó khăn. Các tổ chức này viện dẫn các quy định tại Điều 17 và Điều 104 Luật Các tổ chức tín dụng để từ chối cung cấp thông tin về tài khoản, số dư tài khoản, tài sản của người phải thi hành án. Tuy nhiên, hiện nay mối quan hệ phối hợp giữa ngân hàng, tổ chức tín dụng với cơ quan thi hành án đã được cải thiện hơn rất nhiều kể từ sau ngày 18/3/2015, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Tư pháp ký Quy chế phối hợp số 01/QCLN/NHNNVN-BTP giữa Ngân hàng nhà nước Việt Nam với Bộ Tư pháp trong hoạt động thi hành án dân sự; tại các địa phương, các cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố đã ký kết Quy chế phối hợp với các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước (tính đến ngày 30/11/2015 đã có 44/63 tỉnh ký Quy chế phối hợp). Đồng thời, tại Khoản 2 Điều 20 của Nghị định 62/2015/NĐ-CP đã bổ sung quy định mới về trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật của tổ chức tín dụng, ngân hàng nói riêng và những cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nói chung có trách nhiệm nhận văn bản mà không nhận quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ thì Chấp hành viên có trách nhiệm lập biên bản về việc họ không nhận quyết định, có chữ ký của người làm chứng hoặc chứng kiến và tiến hành niêm yết quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ của người phải thi hành án tại trụ sở cơ quan, tổ chức đó. Người đại diện theo pháp luật hoặc người có trách nhiệm nhận văn bản của cơ quan, tổ chức không nhận quyết định phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và phải bồi thường nếu có thiệt hại xảy ra. Chính vì vậy, việc Luật sửa đổi, bổ sung cũng như Nghị định số 62/2015/NĐ-CP đã quy định trách nhiệm phối hợp của các cơ quan, tổ chức hữu quan trong thi hành án dân sự đã tạo điều kiện cho Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ được thuận lợi hơn.
Thứ ba, về việc ra quyết định và gửi quyết định phong toả tài khoản
Khoản 2 Điều 67 Luật Thi hành án dân sự 2008 quy định “Khi tiến hành phong toả tài khoản, Chấp hành viên phải giao quyết định phong toả tài khoản cho cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản của người phải thi hành án”. Như vậy, việc phong toả tài khoản được thể hiện dưới hình thức quyết định. Sau khi có thông tin về tài khoản của người phải thi hành án, để ngăn chặn việc tẩu tán, huỷ hoại tài sản, trốn tránh nghĩa vụ thi hành án của người phải thi hành án, Chấp hành viên tự mình hoặc theo yêu cầu của người được thi hành án ra quyết định phong toả tài khoản và giao quyết định đó cho cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản của người phải thi hành án.
Đến nay, theo quy định tại Điều 44 Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung về trách nhiệm ký vào biên bản của các cơ quan, tổ chức trong trường hợp Chấp hành viên xác minh trực tiếp. Việc bổ sung này nhằm tạo điều kiện để Chấp hành viên dễ dàng lựa chọn hình thức xác minh trực tiếp hay bằng văn bản. Trong nhiều trường hợp, việc Chấp hành viên đến xác minh trực tiếp và lập biên bản xác minh hiệu quả hơn nhiều so với việc gửi văn bản đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin và chờ đợi sự phản hồi của họ. Trong thực tế, trước đây theo quy định của Nghị định 125/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 7 năm 2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thi hành án dân sự về thủ tục thi hành án dân sự, Thông tư liên tịch số 02/2014/TTLT-BTP-BTC-BLĐTBXH-NHNNVN ngày 14/01/2014 hướng dẫn việc cung cấp thông tin về tài khoản, thu nhập của người phải thi hành án và thực hiện phong tỏa, khấu trừ để thi hành án dân sự thì chỉ quy định duy nhất một hình thức trả lời bằng văn bản của các Ngân hàng, tổ chức tín dụng trong thời hạn 03 ngày làm việc, dẫn đến nhiều Ngân hàng, tổ chức tín dụng từ chối ký vào biên bản xác minh trực tiếp của Chấp hành viên với lý do pháp luật không quy định. Như vậy, với quy định mới này, trong thực tế Chấp hành viên có thể sử dụng hình thức xác minh trực tiếp và trường hợp cần phong tỏa ngay tài khoản, tài sản của người phải thi hành án ở nơi gửi giữ mà chưa ban hành quyết định phong tỏa thì Chấp hành viên lập biên bản yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân đang quản lý tài khoản, tài sản của người phải thi hành án phong tỏa tài khoản, tài sản đó. Tuy nhiên, để đảm bảo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc phong tỏa tài khoản, tài sản thì hình thức quyết định cần phải được thực hiện ngay sau đó. Vì thế, tại Khoản 2 Điều 67 Luật sửa đổi, bổ sung và Khoản 1 Điều 20 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP quy định trong thời hạn 24 giờ kể từ khi lập biên bản, Chấp hành viên phải ra quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản; đồng thời Quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản phải được gửi ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân nơi có tài khoản, tài sản đã bị phong tỏa.
Thứ tư, về thời hạn phong toả tài khoản, tài sản
Trước đây, theo quy định tại Khoản 3 Điều 67 Luật thi hành án dân sự 2008 thì thời hạn phong toả tài khoản là 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định phong toả tài khoản. Trong thời hạn phong toả tài khoản, Chấp hành viên phải áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án để đảm bảo thi hành án theo quyết định thi hành án. Tuy nhiên, quy định thời gian như vậy chưa hợp lý vì việc áp dụng biện pháp bảo đảm có thể được thực hiện trong thời hạn tự nguyện thi hành án, mà theo Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì thời hạn tự nguyện thi hành án là 15 ngày, vì thế có trường hợp ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án khi chưa hết thời hạn tự nguyện thi hành dẫn đến khiếu kiện của người phải thi hành án.
Khắc phục bất cập đó, tại Khoản 3 Điều 67 Luật sửa đổi, bổ sung đã nâng thời hạn phong toả tài khoản từ 05 ngày lên thành 10 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định phong tỏa tài khoản, tài sản ở nơi gửi giữ, trong thời hạn này, Chấp hành viên phải áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án hoặc ra quyết định chấm dứt việc phong tỏa theo quy định. Quy định mới về thời hạn này cũng phù hợp với thời hạn tự nguyện thi hành án được sửa đổi từ 15 ngày xuống 10 ngày, kể từ ngày đương sự nhận được quyết định thi hành án hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án, phù hợp với thực tiễn, tránh tình trạng phải áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án không cần thiết khi chưa hết thời gian 10 ngày tự nguyện thi hành án.
3. Về biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự
Thứ nhất, về trách nhiệm phối hợp của các cơ quan hữu quan:
Biện pháp bảo đảm tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự trước đây được quy định tại Điều 68 Luật Thi hành án dân sự 2008 và Điều 9 Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ, theo đó Chấp hành viên đang thực hiện nhiệm vụ thi hành án có quyền tạm giữ hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân hỗ trợ để tạm giữ tài sản, giấy tờ mà đương sự đang quản lý, sử dụng. Nếu Chấp hành viên đang thực hiện nhiệm vụ thi hành án thực hiện quyền tạm giữ, thì trong trường hợp cần thiết, Chấp hành viên có thể yêu cầu lực lượng cảnh sát hoặc tổ chức, cá nhân khác hỗ trợ việc tạm giữ giấy tờ, tài sản của đương sự.
Quy định trên cho thấy Chấp hành viên có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân hỗ trợ để tạm giữ tài sản, giấy tờ mà đương sự đang quản lý, sử dụng, trên thực tế thi hành trong nhiều trường hợp còn gặp khó khăn.
Ví dụ: Chấp hành viên trong quá trình tống đạt quyết định thi hành án cho đương sự là ông Lê Văn Vượng về việc ông Vượng phải trả cho ông Lê Văn Quang số tiền 30.000.000đ và lãi chậm thi hành án. Qua đơn yêu cầu thi hành án của ông Quang được biết hiện nay ông Vượng đang sử dụng một chiếc xe máy hiệu Vision biển kiểm soát 29F26288. Chi cục Thi hành án dân sự đã ra quyết định thi hành án và giao cho chấp hành viên tổ chức thi hành. Chấp hành viên tiến hành tống đạt quyết định thi hành án theo đúng quy định. Khi đến nhà ông Vượng, chấp hành viên phát hiện trong nhà ông Vượng có chiếc xe máy đúng như ông Quang đã cung cấp. Chấp hành viên tiến hành lập biên bản tạm giữ ngay chiếc xe máy. Trong quá trình lập biên bản tạm giữ tài sản, ông Vượng cho rằng, chiếc xe máy này không phải của ông mà do em trai ông gửi, ông Vượng quyết liệt chống đối việc Chấp hành viên tạm giữ tài sản. Chấp hành viên đã yêu cầu công an xã (được Chấp hành viên mời đến làm việc) và trưởng thôn hỗ trợ để tạm giữ chiếc xe, nhưng công an xã không phối hợp với lý do họ không có trách nhiệm trong việc tạm giữ tài sản của đương sự, nhất là lại không có chỉ đạo của cấp trên về việc tạm giữ tài sản. Do đó, việc lập biên bản tạm giữ và việc tạm giữ chiếc xe máy trên không thực hiện được.
Phân tích tình huống trên thấy rằng, mặc dù Luật Thi hành án dân sự trao quyền cho Chấp hành viên được áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án tại bất cứ thời điểm nào của quá trình thi hành án, nhằm ngăn chặn hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản của người phải thi hành án. Tuy nhiên, nếu không có được sự phối hợp của các cấp, các ngành liên quan, nhất là lực lượng tại chỗ như công an xã, trưởng thôn…, thì Chấp hành viên hoàn toàn “đơn thương độc mã”, rất khó thực hiện được nhiệm vụ này và có thể thấy quy định này sẽ chỉ nằm trên giấy mà không có giá trị trên thực tế.
Chính vì vậy, Điều 68 Luật Thi hành án dân sự (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2014) đã quy định rõ hơn trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và bổ sung trách nhiệm của cá nhân hữu quan trong việc thực hiện quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ; theo đó, cơ quan, tổ chức cá nhân hữu quan có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ, thực hiện yêu cầu của Chấp hành viên trong việc tạm giữ tài sản, giấy tờ. Quy định này đã nhấn mạnh trách nhiệm phối hợp của cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan chứ không phải chỉ là việc tham gia hỗ trợ, điều đó đã khẳng định vai trò của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong trường hợp Chấp hành viên phải ra Quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ.
Thứ hai, đối tượng bị áp dụng biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự
Đối tượng bị áp dụng biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ không chỉ là người phải thi hành án mà cả người được thi hành án hoặc tổ chức, cá nhân khác nếu họ đang quản lý, sử dụng tài sản, giấy tờ liên quan đến việc thi hành án. Khoản 1 Điều 68 Luật sửa đổi, bổ sung làm rõ hơn thẩm quyền của Chấp hành viên đang thực hiện nhiệm vụ thi hành án có quyền tạm giữ tài sản, giấy tờ liên quan đến việc thi hành án mà đương sự, tổ chức, cá nhân khác đang quản lý, sử dụng.
Các tài sản, giấy tờ bị tạm giữ là các tài sản, giấy tờ có liên quan đến việc thi hành án như: giấy đăng ký xe mô tô, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… hoặc các tài sản có thể xử lý được để thi hành án. Khi áp dụng biện pháp này, Chấp hành viên cần lưu ý nghiên cứu các tài sản không được kê biên theo quy định tại Điều 87 Luật Thi hành án dân sự để quyết định khi tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự.
Thứ ba, việc ra quyết định, lập biên bản và giao biên bản tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự
Trước đây, theo quy định tại Khoản 2 Điều 68 Luật Thi hành án dân sự 2008 thì việc tạm giữ tài sản, giấy tờ phải lập biên bản. Biên bản có chữ ký của Chấp hành viên và đương sự. Trường hợp đương sự không ký thì phải có chữ ký của người làm chứng. Biên bản tạm giữ tài sản, giấy tờ phải được giao cho đương sự.
Từ vướng mắc của thực tiễn áp dụng Luật Thi hành án dân sự năm 2008, Luật sửa đổi, bổ sung đã quy định rõ hơn việc tạm giữ tài sản, giấy tờ phải bằng hình thức quyết định; mặt khác bổ sung quy định quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ phải xác định rõ loại tài sản, giấy tờ bị tạm giữ. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng không rõ ràng của Luật Thi hành án dân sự 2008 không quy định Chấp hành viên phải ban hành quyết định mà chỉ yêu cầu lập biên bản tạm giữ tài sản, giấy tờ. Việc khẳng định hình thức áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án bằng quyết định sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho Chấp hành viên thực hiện nhiệm vụ này. Đồng thời, Chấp hành viên phải giao quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ cho đương sự hoặc tổ chức, cá nhân đang quản lý, sử dụng.
Trong trường hợp Chấp hành viên chưa kịp ra quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ, để có thể thực hiện biện pháp bảo đảm tạm giữ tài sản, giấy tờ, Luật sửa đổi, bổ sung đã quy định cách thức thực hiện tạm giữ tài sản, giấy tờ trong trường hợp chưa ban hành quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ. Trường hợp cần tạm giữ ngay tài sản, giấy tờ mà chưa ban hành quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ thì Chấp hành viên yêu cầu giao tài sản, giấy tờ và lập biên bản về việc tạm giữ. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi lập biên bản, Chấp hành viên phải ban hành quyết định tạm giữ tài sản, giấy tờ. Biên bản, quyết định tạm giữ tài sản phải được gửi ngay cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp.
Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung tại Khoản 4 Điều 68 quy định: Chấp hành viên yêu cầu đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp các giấy tờ, tài liệu cần thiết để chứng minh quyền sở hữu, sử dụng và thông báo cho đương sự, tổ chức, cá nhân có liên quan về quyền khởi kiện yêu cầu xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản, giấy tờ tạm giữ. Trường hợp cần thiết, Chấp hành viên phải xác minh, làm rõ hoặc yêu cầu Tòa án, cơ quan có thẩm quyền xác định người có quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản, giấy tờ tạm giữ. Việc bổ sung này đã tạo thêm điều kiện cho Chấp hành viên xác định đúng đắn hơn quyền sở hữu, sử dụng tài sản, giấy tờ để xử lý theo đúng quy định.
Thứ tư, về thời hạn tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự
Theo quy định tại Khoản 3 Điều 68 Luật Thi hành án dân sự năm 2008, thời hạn áp dụng biện pháp bảo đảm tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự là 15 ngày kể từ ngày tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự. Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tạm giữ tài sản, giấy tờ, Chấp hành viên ra một trong các quyết định sau đây:
- Quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án nếu xác định được tài sản, giấy tờ tạm giữ thuộc sở hữu của người phải thi hành án.
- Quyết định trả lại tài sản, giấy tờ tạm giữ cho đương sự trong trường hợp đương sự chứng minh tài sản, giấy tờ tạm giữ không thuộc quyền sở hữu của người phải thi hành án hoặc người phải thi hành án đã thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán theo quyết định thi hành án.
      Như vậy, trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tạm giữ tài sản, giấy tờ, Chấp hành viên phải ra một trong hai quyết định (Quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế hoặc quyết định trả lại tài sản, giấy tờ tạm giữ cho đương sự). Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy nhiều trường hợp cơ quan thi hành án dân sự không đáp ứng được thời hạn trên, do khi tạm giữ tài sản thì mới chỉ giả định tài sản là của người phải thi hành án, chưa đủ căn cứ đẻ xác định tài sản là của người phải thi hành án, nên Chấp hành viên, người phải thi hành án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cần có thời gian để làm rõ quyền sở hữu, sử dụng tài sản, tránh tình trạng thi hành án sai đối tượng hoặc tài sản không phải là của người phải thi hành án trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án.
  Vì vậy, Luật sửa đổi, bổ sung đã thay đổi quy định về xử lý quyết định tạm giữ theo hướng chuyển đổi thời hạn 15 ngày thành 10 ngày; thay đổi cách tính thời hạn thành kể từ ngày ra quyết định, Chấp hành viên phải áp dụng biện pháp cưỡng chế hoặc chấm dứt việc tạm giữ. Cụ thể, Khoản 5 Điều 68 quy định: Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có căn cứ xác định tài sản, giấy tờ tạm giữ thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án, Chấp hành viên phải ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định tại Chương IV của Luật này; trường hợp có căn cứ xác định tài sản, giấy tờ tạm giữ không thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án hoặc thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án nhưng đã thực hiện xong nghĩa vụ của mình thì Chấp hành viên phải ra quyết định trả lại tài sản, giấy tờ cho người có quyền sở hữu, sử dụng”.
  4. Vbiện pháp tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản
Luật Thi hành án dân sự 2008 quy định biện pháp tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản là một trong ba biện pháp bảo đảm thi hành án. Chấp hành viên khi tổ chức thi hành án xét thấy cần ngăn chặn hoặc phát hiện đương sự có hành vi chuyển quyền sở hữu, sử dụng, tẩu tán, huỷ hoại, thay đổi hiện trạng tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án thì có thể ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản của người phải thi hành án.
Biện pháp này trước đây được quy định tại Điều 69 Luật Thi hành án dân sự 2008 và Điều 10 Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ; hiện nay Điều 69 đã được sửa đổi bổ sung tại Luật sửa đổi, bổ sung và được quy định chi tiết tại Điều 19 của Nghị định số 62/2015/NĐ-CP, cụ thể như sau:
Thứ nhất, đối tượng bị tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản
Đối với tài sản gồm tài sản hoặc quyền tài sản mà việc chuyển dịch phải đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì để ngăn chặn hành vi tẩu tán, huỷ hoại, thay đổi hiện trạng tài sản, Chấp hành viên ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản.
Tài sản bị tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án. Hiện nay, có rất nhiều tài sản, quyền tài sản việc chuyển dịch quyền sở hữu, sử dụng phải đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền như: vốn góp của tổ chức, cá nhân tại doanh nghiệp; quyền sử dụng đất; phương tiện xe cơ giới …Đối với những tài sản này, để thực hiện mua bán, chuyển nhượng, các bên tham gia quan hệ mua bán, chuyển nhượng phải thực hiện thông qua việc đăng ký tại phòng đăng ký kinh doanh, văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, nhưng trong trường hợp nhất định quyền sở hữu, sử dụng của bên mua, bên nhận chuyển nhượng chỉ được xác lập khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký. Chính vì thế, để ngăn chặn việc chuyển dịch tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án, Chấp hành viên ra quyết định đề nghị cơ quan có thẩm quyền tạm dừng việc đăng ký chuyển dịch tài sản nhằm duy trì điều kiện thi hành án của người phải thi hành án.
Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung tại Điều 69 căn cứ đương sự có hành vi “trốn tránh việc thi hành án” để Chấp hành viên ra quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm này. Đồng thời, bổ sung quy định Chấp hành viên ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng “tài sản chung của người phải thi hành án với người khác”. Theo đó, trường hợp cần ngăn chặn hoặc phát hiện đương sự có hành vi chuyển quyền sở hữu, sử dụng, tẩu tán, hủy hoại, thay đổi hiện trạng tài sản, trốn tránh việc thi hành án, Chấp hành viên ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản của người phải thi hành án, tài sản chung của người phải thi hành án với người khác.
Thứ hai, về việc yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đương sự cung cấp thông tin liên quan đến tài sản bị áp dụng biện pháp tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản
Luật sửa đổi, bổ sung đã bổ sung quy định mới tại Khoản 3 Điều 69: “Chấp hành viên yêu cầu đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp các giấy tờ, tài liệu cần thiết để chứng minh quyền sở hữu, sử dụng; thông báo cho đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về quyền khởi kiện yêu cầu xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản.
Trường hợp cần thiết, Chấp hành viên phải xác minh, làm rõ hoặc yêu cầu Tòa án, cơ quan có thẩm quyền xác định quyền sở hữu, sử dụng tài sản để thi hành án, giải quyết tranh chấp tài sản; yêu cầu hủy giấy tờ, giao dịch liên quan đến tài sản theo quy định của pháp luật”. Như vậy, quy định trên đã tạo điều kiện cho Chấp hành viên có cơ sở chắc chắn trong việc ra các quyết định tiếp theo để thi hành án.
Thứ ba, việc ra quyết định và gửi quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản
Điều 69 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 quy định biện pháp tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản được thể hiện bằng quyết định của Chấp hành viên. Nội dung quyết định cần phải thể hiện rõ tên đối tượng bị áp dụng, loại tài sản, thông tin về đối tượng bị áp dụng và tài sản dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng.
Chấp hành viên ra quyết định dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản và gửi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Hiện nay, Điều 69 Luật sửa đổi, bổ sung đã thiết kế Điều 69 trước đây thành 04 khoản, trong đó Khoản 2 quy định: Quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản phải được gửi ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản đó. Trong trường hợp này, nơi được giao quyết định là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản là đối tượng của quy định của Chấp hành viên như: Phòng đăng ký kinh doanh, Văn phòng đăng ký quyền sở hữu nhà và sử dụng đất, một số cơ quan khác và người phải thi hành án.
Thứ tư, về thời hạn tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản
Điều 69 Luật Thi hành án dân sự 2008 quy định trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản, Chấp hành viên phải thực hiện việc kê biên tài sản hoặc chấm dứt việc tạm dừng, việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản. Tuy nhiên, đây thường là tài sản có giá trị lớn, được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, việc mua bán, chuyển nhượng và hoàn tất thủ tục phải trải qua rất nhiều công đoạn, liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau, nên cần khá nhiều thời gian để xác minh, thậm chí phải thống nhất giữa các ngành để đánh giá về tính pháp lý của việc chuyển nhượng. Do đó, quy định về thời gian như trên của Luật Thi hành án dân sự 2008 là quá ngắn, không khả thi, không đủ thời gian để Chấp hành viên phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan xác minh, thống nhất xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản, dẫn đến tình trạng Chấp hành viên thường xuyên vi phạm thời hạn.
Mặt khác, với thời gian đó, nếu không đủ căn cứ để xác định rõ ràng quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản là thuộc về người phải thi hành án thì không thể áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án. Nếu tài sản đã thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người thứ ba thì phải trả lại tài sản cho họ, khi đó có thể dẫn đến khiếu nại, tố cáo của người được thi hành án. Chính vì áp lực giữa việc phải tuân thủ thời hạn ban hành quyết định mà Luật Thi hành án dân sự quy định, với việc phải xác minh đúng tài sản của người phải thi hành án để tổ chức thi hành án dẫn đến Chấp hành viên thường vi phạm thời hạn.
Từ bất cập trên, Luật sửa đổi, bổ sung đã thay đổi quy định về xử lý Quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản, theo đó, chuyển đổi thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định, Chấp hành viên phải áp dụng biện pháp cưỡng chế hoặc chấm dứt việc tạm dừng thành thời hạn 10 ngày, kể từ ngày có căn cứ xác định tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án, Chấp hành viên phải ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định tại Chương IV của Luật Thi hành án dân sự. Trường hợp có căn cứ xác định tài sản không thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án thì Chấp hành viên phải ra quyết định chấm dứt việc tạm dừng đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản.
II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý KHI THỰC HIỆN BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM THI HÀNH ÁN DÂN SỰ  
Trong thời gian qua, các cơ quan Thi hành án dân sự đã áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án đã được pháp luật quy định trong quá trình tổ chức thi hành án nhưng số việc áp dụng không nhiều. Với những quy định mới được sửa đổi, bổ sung như đã giới thiệu trên đây, trong quá trình áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án, các Chấp hành viên cần lưu ý những vấn đề sau:
1. Về thời điểm áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án
Sau khi có quyết định thi hành án, Chấp hành viên được giao tổ chức thi hành vụ việc sẽ tiến hành các hoạt động tác nghiệp như thông báo về thi hành án, xác minh điều kiện thi hành án, thông báo thời gian tự nguyện thi hành án, cưỡng chế thi hành án. Nếu trong thời gian tự nguyện thi hành án, người phải thi hành án thực hiện các nghĩa vụ theo bản án, quyết định thì việc thi hành án kết thúc. Trường hợp, người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án thì Chấp hành viên áp dụng các biện pháp cưỡng chế cần thiết để thi hành án. Vậy, trong quá trình thi hành án, biện pháp bảo đảm thi hành án được áp dụng ở giai đoạn nào, thời điểm áp dụng cụ thể ra sao là vấn đề Chấp hành viên cần lưu ý vận dụng một cách hiệu quả và đúng quy định pháp luật.
Theo quy định của Luật Thi hành án dân sự thì biện pháp bảo đảm thi hành án được áp dụng tại rất nhiều thời điểm khác nhau, có thể ngay sau khi ra quyết định thi hành án, trong thời gian tự nguyện thi hành án, cũng có thể là trước hoặc trong quá trình cưỡng chế thi hành án nếu xét thấy cần phải ngăn chặn ngay hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh việc thi hành án của đương sự.
2. Về việc xác minh trước khi áp dụng biện pháp bảo đảm
Trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án được quy định trong Luật Thi hành án dân sự khá cụ thể, tạo thuận lợi cho Chấp hành viên có thể thực hiện ngay việc phong tỏa tài khoản, tài sản hay tạm giữ tài sản, giấy tờ. Luật thi hành án dân sự không quy định Chấp hành viên tiến hành xác minh là thủ tục bắt buộc trước khi áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án.
Khoản 2 Điều 66 Luật sửa đổi, bổ sung quy định “Người yêu cầu Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về yêu cầu của mình. Trường hợp yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm không đúng mà gây thiệt hại cho người bị áp dụng biện pháp bảo đảm hoặc cho người thứ ba thì phải bồi thường”. Việc xác minh có thể do đương sự tiến hành, từ kết quả xác minh đó, đương sự yêu cầu Chấp hành viên áp dụng biện pháp bảo đảm và chịu trách nhiệm về yêu cầu của mình.
Trong quá trình tổ chức thi hành bản án, quyết định, căn cứ hoàn cảnh thực tế và đặc điểm mỗi biện pháp bảo đảm thi hành án, Chấp hành viên cân nhắc và quyết định có tiến hành thủ tục xác minh hay không trước khi ra quyết định áp dụng. Đối với biện pháp phong toả tài khoản, tài sản tại nơi gửi giữ, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản nếu không có thông tin chính xác đầy đủ về chủ tài khoản, mã tài khoản, chủ sở hữu, sử dụng tài sản, thì không thể ra được quyết định phong toả tài khoản hoặc quyết định tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản, quyết định phong toả không đúng đối tượng và các quyết định này không thể thực hiện được. Do đó, khi áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án quy định tại Điều 67, 69 Luật Thi hành án dân sự, Chấp hành viên hoặc người yêu cầu áp dụng  lưu ý cần tiến hành các hoạt động xác minh, thu thập thông tin làm cơ sở cho việc ra quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án.
Đối với biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự, Khoản 5 Điều 68 Luật sửa đổi, bổ sung và Khoản 3 Điều 18 Nghị định 62/2015/NĐ-CP quy định: trường hợp có căn cứ xác định tài sản, giấy tờ tạm giữ không thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án hoặc thuộc quyền sở hữu, sử dụng của người phải thi hành án nhưng đã thực hiện xong nghĩa vụ của mình thì Chấp hành viên phải ra quyết định trả lại tài sản, giấy tờ cho người có quyền sở hữu, sử dụng. Như vậy, Chấp hành viên có thể áp dụng ngay biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự mà không nhất thiết phải xác minh giấy tờ, tài sản có thuộc quyền sở hữu, sử dụng của họ hay không.
Như vậy, đối với biện pháp bảo đảm thi hành án không bắt buộc Chấp hành viên hoặc đương sự phải tiến hành thủ tục xác minh. Mặt khác, trước khi áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án, Chấp hành viên không phải thông báo cho đương sự. Tuy nhiên, trên thực tế, đối với các biện pháp bảo đảm như phong tỏa tài khoản, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản thì nếu như không có thông tin chính xác, đầy đủ về chủ tài khoản, mã tài khoản, chủ sở hữu, sử dụng tài sản và các thủ tục cần thiết khác thì Chấp hành viên không thể ban hành được quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm hoặc các quyết định này mang thông tin chung chung, không chính xác, thiếu cụ thể hoặc có sai sót thông tin về tài sản, chủ sở hữu, sử dụng tài sản…dẫn đến tình trạng quyết định áp dụng biện pháp bảo đảm không phát sinh được hiệu lực, hiệu quả trên thực tế, mục đích áp dụng biện pháp bảo đảm không thực hiện được. Do đó, mặc dù pháp luật quy định không bắt buộc phải tiến hành xác minh nhưng trên thực tế, để áp dụng một cách có hiệu quả các biện pháp bảo đảm như phong tỏa tài khoản, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng, thay đổi hiện trạng tài sản thì Chấp hành viên phải có được đầy đủ các thông tin do người được thi hành án cung cấp thông qua hoạt động xác minh trước đó của họ hoặc Chấp hành viên phải tự mình thực hiện việc xác minh.
3. Lựa chọn, áp dụng biện pháp bảo đảm thích hợp
Chấp hành viên căn cứ vào nội dung bản án, quyết định; tính chất, mức độ, nghĩa vụ thi hành án; điều kiện của người phải thi hành án; đề nghị của đương sự và tình hình thực tế của địa phương để lựa chọn, áp dụng biện pháp bảo đảm thích hợp.
Việc áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án phải tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi hành án và các chi phí cần thiết. Trường hợp người phải thi hành án chỉ có một tài sản duy nhất lớn hơn nhiều lần so với nghĩa vụ phải thi hành án mà tài sản đó không thể phân chia được hoặc việc phân chia làm giảm đáng kể giá trị của tài sản thì Chấp hành viên vẫn có quyền áp dụng biện pháp bảo đảm để thi hành án.
Các biện pháp bảo đảm được áp dụng trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình thi hành án khác. Riêng đối với biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự, Chấp hành viên lưu ý chỉ được thực hiện khi đang thực hiện nhiệm vụ tổ chức thi hành án. Trường hợp đang trong ngày nghỉ, ngày lễ, thì phải cân nhắc, rất thận trọng việc áp dụng biện pháp tạm giữ tài sản, giấy tờ của đương sự.
4. Áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án trong trường hợp ủy thác thi hành nghĩa vụ liên đới
Trong quá trình thực hiện việc ủy thác hành án, theo quy định tại Điều 34 Nghị định 62/2015/NĐ-CP, các Chấp hành viên lưu ý trường hợp ủy thác thi hành nghĩa vụ liên đới mà người phải thi hành án cư trú hoặc có tài sản ở nhiều địa phương khác nhau mà tài sản ở địa phương nhận ủy thác không đủ để thi hành án thì cơ quan thi hành án dân sự nơi nhận ủy thác có quyền áp dụng các biện pháp bảo đảm thi hành án đối với tất cả những người, tài sản có liên quan đến việc thi hành án để tránh trường hợp tẩu tán, trốn tránh việc thi hành án.
5. Thu thập thông tin về tài khoản của người phải thi hành án tại ngân hàng, tổ chức tín dụng, kho bạc nhà nước
Việc thu thập thông tin về tài khoản của người phải thi hành án có thể do người yêu cầu áp dụng biện pháp phong toả tài khoản thực hiện hoặc cũng có thể do Chấp hành viên thực hiện. Thông tin về tài khoản của người phải thi hành án có từ rất nhiều nguồn khác nhau. Việc xác định người phải thi hành án có tài khoản hay không có thể căn cứ vào một trong những yếu tố như: lĩnh vực, ngành nghề hoạt động của người phải thi hành án, các hợp đồng của người phải thi hành án với đối tác, đăng ký kinh doanh. Nhiều trường hợp thông qua việc phân tích, nghiên cứu bản án, nhất là các bản án kinh tế, Chấp hành viên cũng có được những thông tin cần thiết về tài khoản của người phải thi hành án. Người được thi hành án, người có quyền, nghĩa vụ liên quan cũng có thể cung cấp thông tin về tài khoản của người phải thi hành án cho cơ quan thi hành án.
Chấp hành viên có thể tiến hành việc thu thập thông tin qua đường công văn hoặc trực tiếp làm việc với các tổ chức nơi người phải thi hành án có tài khoản. Các thông tin về tài khoản của người phải thi hành án cần nắm được như số tài khoản, ngày mở, người đứng tên tài khoản, số liệu về tài khoản như số dư, số nợ để đảm bảo việc áp dụng biện pháp bảo đảm phong tỏa tài khoản, tài sản tại nơi gửi giữ của Chấp hành viên đạt hiệu quả.
Như vậy, các biện pháp bảo đảm thi hành án có vai trò quan trọng, làm cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án trong những trường hợp cần thiết. Các biện pháp bảo đảm thi hành án hỗ trợ cho việc thi hành các bản án, quyết định, góp phần bảo đảm hiệu lực thi hành bản án, quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, cao hơn là tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và nghĩa vụ dân sự được ghi nhận trong bản án, quyết định cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tập thể, cá nhân.
Việc sửa đổi, bổ sung các biện pháp bảo đảm thi hành án được quy định trong Luật sửa đổi, bổ sung và Nghị định số 62/2015/NĐ-CP là sự bổ sung cần thiết, kịp thời giúp Chấp hành viên có thêm nhiều giải pháp để áp dụng trong quá trình thi hành án, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự. Việc quy định các biện pháp bảo đảm thi hành án theo hướng mở rộng quyền tự quyết định của Chấp hành viên tạo điều kiện cho Chấp hành viên áp dụng một cách linh hoạt pháp luật trong quá trình thi hành án, giúp Chấp hành viên xử lý nhanh chóng những tình huống phát sinh trong quá trình tổ chức thi hành bản án, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, góp phần tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự.
 
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
  1. Luật Thi hành án dân sự năm 2008;
  2. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự năm 2008;
  3. Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự;
  4. Giáo trình Kỹ năng thi hành án dân sự - Học viện Tư pháp;
  5. Công văn 2423/BTP-THADS ngày 07/7/2015 hướng dẫn thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi hành án dân sự trong giai đoạn chuyển tiếp;
  6. Công văn 3823/BTP-TCTHADS ngày 19/10/2015 của Bộ Tư pháp hướng dẫn thực hiện Nghị định 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự; 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Chức năng, nhiệm vụ

Theo quy định tại Nghị định số 74/2009/NĐ-CP ngày 09 tháng 9 năm 2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự về cơ quan quản lý thi hành án dân sự, cơ quan thi hành án dân sự và công chức làm công tác thi hành án dân sự, Cục Thi hành án dân sự...

Đăng nhập thành viên

Trang Liên kết

Webmail Cục thi hành án Bắc Ninh
Hệ thống văn bản pháp luật
diễn đàn
Pháp luật Việt Nam
Báo Bắc Ninh
Cục THADS HCM
Cục THADS ĐỒNG THÁP